খোৱাৰ সময়ত মোবাইল চালে কি হয় জানেনে?
কেতিয়াবা মন কৰিছেনে? ভাতৰ কাঁহীখন সন্মুখত লৈ আপুনি হয়তো ফেচবুকৰ ৰীল চাই আছে, কোনোবাই ইউটিউবত ভিডিঅ’ চাই আছে, আন কোনোবাই আকৌ হোৱাটছএপৰ মেছেজৰ উত্তৰ দি আছে।
মাজে মাজে হাতখন গৈছে ভাতৰ থালখনলৈ, মুখলৈ গৈছে ভাতৰ গৰাহ। কিন্তু আচৰিত কথাটো হ’ল—আপুনি কি খাইছে, কিমান খাইছে, আনকি কেতিয়া পেট ভৰিছে, সেই কথাও হয়তো ঠিকমতে মন কৰা নাই!
এয়া কেৱল আপোনাৰ অভ্যাস নহয়। আজিৰ ডিজিটেল যুগত বহু মানুহৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়টোও মোবাইলৰ পৰ্দাৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছে।
কিন্তু প্ৰশ্নটো হ’ল—খোৱাৰ সময়ত মোবাইল চোৱাটো সঁচাকৈয়ে ইমান ক্ষতিকাৰক নেকি? নে আমি ইয়াক সাধাৰণ অভ্যাস বুলি ভাবি এটা ডাঙৰ ভুল কৰি আছোঁ?
আহক, কথাটো অলপ গভীৰভাৱে বুজি চাওঁ।
১. মগজু ব্যস্ত থাকে মোবাইলত, কিন্তু শৰীৰে বিচাৰে খাদ্যৰ প্ৰতি মনোযোগ
আমি যেতিয়া খাদ্য গ্ৰহণ কৰোঁ, তেতিয়া কেৱল পেটটোৱেই কাম নকৰে। খাদ্যৰ গোন্ধ, সোৱাদ, গঠন, চোবোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰু পেট ভৰাৰ অনুভূতি—এই সকলোবোৰৰ সৈতে মগজুৰ সম্পৰ্ক আছে।
কিন্তু আপুনি যেতিয়া একে সময়তে মোবাইলত ৰীল চাই থাকে, তেতিয়া আপোনাৰ মনোযোগৰ এটা ডাঙৰ অংশ পৰ্দাখনত ব্যস্ত হৈ থাকে।
ফলত আপুনি খাদ্যৰ সোৱাদ আৰু পৰিমাণৰ প্ৰতি আগৰ দৰে সচেতন হৈ নাথাকিব পাৰে।
এটা সহজ উদাহৰণ লওক।
ধৰি লওক, আপোনাৰ সন্মুখত আছে এখন ভাতৰ কাঁহী। আপুনি মোবাইলত এখন কমেডী ভিডিঅ’ চাইছে। ভিডিঅ’টো চাই হাঁহি হাঁহি আপুনি ভাত খাই আছে।
প্ৰথমখন ভিডিঅ’ শেষ হ’ল, দ্বিতীয়খন আৰম্ভ হ’ল। তাৰ পিছত তৃতীয়খন।
হঠাৎ আপুনি দেখিলে যে কাঁহীখন খালী!
কিন্তু আপুনি মনত পেলাব পাৰিবনে যে ভাতখিনি কিমান সোৱাদ লৈ খালে? কিমানবাৰ ভালদৰে চোবালে? কেতিয়া পেট ভৰিছিল?
এইটোৱেই হৈছে Distracted Eating বা মনোযোগ আনফালে ৰাখি খাদ্য গ্ৰহণ কৰা।
Harvard T.H. Chan School of Public Health-ৰ মতে, খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়ত মোবাইল আৰু আন পৰ্দাৰ পৰা আঁতৰি থাকি খাদ্যৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু গঠনৰ প্ৰতি মনোযোগ দিয়াটো স্বাস্থ্যকৰ খাদ্যাভ্যাসৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। The Nutrition Source +1
২. অজানিতে বেছিকৈ খাদ্য খাই পেলাব পাৰে
এইটো হৈছে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়বোৰৰ ভিতৰত এটা।
আমি যেতিয়া খাদ্য খাওঁ, তেতিয়া শৰীৰে লাহে লাহে মগজুলৈ পেট ভৰাৰ সংকেত পঠিয়ায়। কিন্তু এই সংকেত অনুভৱ কৰিবলৈ কিছু সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়।
আপুনি যদি খোৱাৰ সময়ত মোবাইলত ব্যস্ত থাকে, তেন্তে পেট ভৰাৰ অনুভূতিটো সময়মতে লক্ষ্য নকৰিবও পাৰে।
এটা বাস্তৱসন্মত উদাহৰণ:
আপুনি দুটা ৰুটি আৰু এখন তৰকাৰী খাবলৈ বহিছে। কিন্তু মোবাইলত এখন আকৰ্ষণীয় ৱেব ছিৰিজ চাই থাকোঁতে কেতিয়া আৰু দুখন ৰুটি খাই পেলালে, গমেই নাপালে।
ইয়াৰ ফলত আপোনাৰ প্ৰয়োজনতকৈ অধিক খাদ্য গ্ৰহণ হ'ব পাৰে।
২০২৬ চনত প্ৰকাশিত ৫০টা গৱেষণাৰ এক বিশ্লেষণত দেখা গৈছে যে খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়ত মনোযোগ বিচ্ছিন্ন হোৱাটোৱে পিছৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়ত অধিক পৰিমাণে খোৱাৰ সৈতে সম্পৰ্ক দেখুৱাইছে। অৱশ্যে একেটা আহাৰত সকলো ধৰণৰ মনোযোগ বিচ্ছিন্নতাই বেছিকৈ খুৱায় বুলি নিশ্চিত প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই। PubMed Central (PMC) +1
৩. খাদ্যৰ সোৱাদ উপভোগ কৰাৰ ক্ষমতা কমি যায়
মাকৰ হাতেৰে বনোৱা গৰম ভাত, দাইল, আলু পিটিকা, মাছৰ আঞ্জা অথবা গৰম ৰুটি—এইবোৰৰ সোৱাদ কেৱল খাদ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে, আপোনাৰ মনোযোগৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে।
এবাৰ ভাবি চাওকচোন—
আপুনি যদি এখন ধুনীয়া চিনেমা চাই থাকোঁতে আপোনাৰ প্ৰিয় খাদ্য খায়, তেন্তে হয়তো খাদ্যৰ সোৱাদতকৈ চিনেমাখনৰ দৃশ্য আৰু কাহিনীতহে অধিক মনোযোগ দিব।
কিন্তু এবাৰ মোবাইলটো আঁতৰাই থৈ একেটা খাদ্য লাহে লাহে খাই চাওক। খাদ্যৰ গোন্ধ, সোৱাদ আৰু গঠন অনুভৱ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰক।
আপুনি নিজেই পাৰ্থক্যটো অনুভৱ কৰিব।
৪. পৰিয়ালৰ সৈতে একেলগে বহি খোৱাৰ অভ্যাস হেৰাই গৈছে
এই সমস্যাটো কেৱল স্বাস্থ্যৰ সৈতে জড়িত নহয়, আমাৰ সামাজিক জীৱনৰ সৈতেও জড়িত।
এসময়ত পৰিয়ালৰ সকলোৱে একেলগে বহি ভাত খাইছিল। দিনটোত কি হ'ল, কোনে কি কৰিলে, ঘৰত কি নতুন কথা ঘটিল—এইবোৰ আলোচনা হৈছিল।
কিন্তু আজি একেখন টেবুলতে বহি থকা তিনিজন মানুহৰ হাতত তিনিটা মোবাইল।
দেউতাকে ফেচবুক চাইছে, সন্তানে ইউটিউব চাইছে, মাকে হোৱাটছএপত ব্যস্ত।
সকলোৱে একেলগে বহিছে, কিন্তু কাৰো সৈতে কাৰো কথা নাই।
এটা প্ৰশ্ন নিজকে সোধক—আমি পৰিয়ালৰ সৈতে ভাত খাবলৈ বহোঁ, নে কেৱল একেখন টেবুলত বহি নিজৰ নিজৰ মোবাইল চাওঁ?
খাদ্যৰ সময়টো পৰিয়ালৰ সৈতে কথা পতাৰ, হাঁহি-ধেমালি কৰাৰ আৰু দিনটোৰ অভিজ্ঞতা ভাগ-বতৰা কৰাৰ এটা সুন্দৰ সুযোগ।
৫. শিশুৰ ক্ষেত্ৰত এই অভ্যাস কিয় চিন্তাৰ বিষয়?
এতিয়া শিশুসকলৰ কথা ভাবক।
বহু অভিভাৱকে শিশুক ভাত খুৱাবলৈ মোবাইলত কাৰ্টুন বা ভিডিঅ’ চলাই দিয়ে।
শিশুটোৱে কাৰ্টুন চাই থাকে আৰু অভিভাৱকে এটাৰ পিছত এটা গৰাহ মুখত দি থাকে।
এনেদৰে শিশুটোৱে খাদ্যৰ সোৱাদ, ভোক আৰু পেট ভৰাৰ অনুভূতিৰ প্ৰতি মনোযোগ দিবলৈ কম সুযোগ পাব পাৰে।
ইয়াৰ উপৰি, শিশুৱে যদি প্ৰতিবাৰ খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়তে মোবাইল বিচাৰে, তেন্তে পৰ্দা নোহোৱাকৈ খাবলৈ অনীহা প্ৰকাশ কৰাৰ অভ্যাসো গঢ়ি উঠিব পাৰে।
সেয়েহে শিশুক সৰুৰে পৰা মোবাইল নোহোৱাকৈ খাদ্য গ্ৰহণ কৰাৰ অভ্যাস শিকোৱাটো ভাল।
৬. তেন্তে মোবাইল চাই খালেই হজম শক্তি নষ্ট হয় নেকি?
এইখিনিতে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা বুজি লোৱা উচিত।
মোবাইল চোৱাৰ ফলতেই খাদ্য হজম নহয় বা পেটৰ ৰোগ হয়—এনেদৰে কোৱা বৈজ্ঞানিকভাৱে শুদ্ধ নহয়।
হজম প্ৰক্ৰিয়াত খাদ্যৰ ধৰণ, পৰিমাণ, খোৱাৰ গতি, চোবোৱাৰ অভ্যাস, শৰীৰৰ অৱস্থা আৰু আন বহু কাৰকে প্ৰভাৱ পেলায়।
কিন্তু মোবাইলৰ বাবে যদি আপুনি খৰখেদাকৈ খায়, ভালদৰে নোচোবায়, অথবা পেট ভৰাৰ সংকেত উপেক্ষা কৰে, তেন্তে খাদ্যাভ্যাসত সমস্যা সৃষ্টি হ'ব পাৰে।
সেয়েহে সমস্যাটো মোবাইলটো নিজে নহয়, বৰং খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়ত মনোযোগৰ অভাৱ।
৭. এই অভ্যাস সলনি কৰিবলৈ কি কৰিব লাগে?
ইয়াৰ বাবে আপোনাক কোনো ডাঙৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন নাই। মাত্ৰ কেইটামান সৰু অভ্যাস গঢ়ি তুলিলেই যথেষ্ট।
* খাদ্য খাবলৈ বহাৰ আগতে মোবাইলটো Silent কৰি আঁতৰাই থওক।
* খোৱাৰ সময়ত ফেচবুক, ইনষ্টাগ্ৰাম, ইউটিউব আৰু ৰীল চোৱাৰ পৰা বিৰত থাকক।
* প্ৰতিটো গৰাহ লাহে লাহে চোবাই খাওক।
* খাদ্যৰ সোৱাদ, গোন্ধ আৰু গঠনৰ প্ৰতি মনোযোগ দিয়ক।
* পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ সৈতে একেলগে বহি খাদ্য গ্ৰহণ কৰক।
* পেট ভৰাৰ অনুভূতি হ'লে আৰু প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ খাদ্য নাখাব।
Harvard-ৰ পুষ্টি বিশেষজ্ঞসকলেও খাদ্য গ্ৰহণৰ বাবে প্ৰায় ২০ মিনিট সময় লোৱা, মোবাইল আঁতৰাই ৰখা আৰু খাদ্য ভালদৰে চোবাই খোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। Harvard Public Health +1
৮. নিজকে ৭ দিনৰ এটা প্ৰত্যাহ্বান দিয়ক!
আজিৰ পৰা মাত্ৰ ৭ দিনৰ বাবে এটা পৰীক্ষা কৰক।
* পুৱা খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়ত মোবাইল নাচাব।
* দুপৰীয়া ভাত খোৱাৰ সময়ত ৰীল নাচাব।
* নিশা পৰিয়ালৰ সৈতে বহি মোবাইল নোহোৱাকৈ ভাত খাব।
সাত দিনৰ পিছত নিজকে সোধক—
* মই খাদ্যৰ সোৱাদ আগতকৈ বেছিকৈ উপভোগ কৰিছোঁনে?
* মই খোৱাৰ সময়ত আগতকৈ অধিক মনোযোগী হৈছোঁনে?
* পৰিয়ালৰ সৈতে কথা পতাৰ সময় বাঢ়িছেনে?
* মই কিমান খাইছোঁ সেই বিষয়ে অধিক সচেতন হৈছোঁনে?
এই সৰু পৰীক্ষাটোৱে আপোনাৰ দৈনন্দিন অভ্যাসৰ বিষয়ে নতুনকৈ ভাবিবলৈ সহায় কৰিব পাৰে।
### শেষত এটা কথা...
আমি মোবাইলৰ জৰিয়তে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ খবৰ লাভ কৰোঁ। আনৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ত চাওঁ। বন্ধুৰ ফটো, চিনেমা, ৰাজনীতি, খেল-ধেমালি সকলোতে সময় দিওঁ।
কিন্তু নিজৰ সন্মুখত থকা খাদ্যখিনিৰ প্ৰতি কিমান সময় দিওঁ?
যি খাদ্যই আপোনাৰ শৰীৰক শক্তি দিয়ে, যি খাদ্যৰ বাবে আপোনাৰ পৰিয়ালৰ কোনোবাই পৰিশ্ৰম কৰে, সেই খাদ্য গ্ৰহণৰ সময়তো যদি আপোনাৰ মনোযোগ মোবাইলত থাকে, তেন্তে আপুনি জীৱনৰ এটা সুন্দৰ মুহূৰ্ত হেৰুৱাইছে।
মনত ৰাখিব—মোবাইলৰ বেটাৰী শেষ হ'লে পুনৰ চাৰ্জ কৰিব পাৰিব। কিন্তু শৰীৰৰ যত্ন লোৱাৰ দায়িত্ব আপুনি নিজেই ল'ব লাগিব।
আজিৰ পৰা খাদ্য খোৱাৰ সময়ত মোবাইলটো অলপ আঁতৰাই থওক। কাৰণ সেই সময়খিনি আপোনাৰ শৰীৰৰ বাবে, আপোনাৰ পৰিয়ালৰ বাবে আৰু আপোনাৰ নিজৰ বাবে।
এতিয়া আপোনাৰ পাল!
আপুনিও বাৰু ভাত খোৱাৰ সময়ত মোবাইল চায় নেকি? নে মোবাইল আঁতৰাই থৈ শান্তিৰে খাদ্য গ্ৰহণ কৰে?
আপোনাৰ অভিজ্ঞতা কমেণ্টত জনাওক। এই লেখাটো আপোনাৰ পৰিয়ালৰ আন সদস্য আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতেও শ্বেয়াৰ কৰক।
এটা সৰু সজাগতা, এটা সুন্দৰ অভ্যাস—সুস্থ জীৱনৰ দিশত প্ৰথম পদক্ষেপ।
তথ্যৰ ভিত্তি: Harvard T.H. Chan School of Public Health, Harvard Health আৰু ২০২৬ চনৰ American Journal of Clinical Nutrition-ত প্ৰকাশিত গৱেষণা।
স
ম্পাদকীয় টোকা: মোবাইল চাই খাদ্য গ্ৰহণ কৰিলেই কোনো ৰোগ হ'ব বুলি এই লেখাত দাবী কৰা হোৱা নাই। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে মনোযোগী আৰু সচেতন খাদ্যাভ্যাসৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰা।
